23 Ağustos 2011

Mauricio Rosencof ― Uruguay Edebiyatı

Mauricio Rosencof. Uruguaylı şair, yazar, tiyatrocu ve gazeteci.

80 yaşında. Polonya yahudisi bir aileye mensup. Ataları Naziler'den kaçarak Latin Amerika'ya kadar geliyor ve Uruguay'a yerleşiyorlar. Rosenkoph olan soyisimlerini de Rosencof olarak değiştiriyorlar.

Yoksul bir çocukluk döneminin ardından toplumsal ve siyasi içerikli yazılar ve eserler kaleme almaya başlıyor; işçi hareketlerine/örgütlerine katılıyor. 1960'lı yıllarda Doğu Avrupa ve Sovyetler Birliği'ne gidiyor.

1972 yılında tutuklanıyor ve 1985 yılına kadar tecrit yılları başlıyor onun için. Uruguay'daki darbe yıllarında oldukça ağır dönemler geçiriyor Rosencof. İşkencelere maruz kalıyor. 2 metrekare bir hücrede aylarca kalıyor. Rosencof bu mahkumiyet dönemlerinde yakın arkadaşlarıyla (Jose Mujica, Fernandez Huidobro) Mors alfabesine benzer bir iletişim dili kullanıyor. Hücre duvarlarına, yere ellerini vurarak konuşmaya başlıyor. Rosencof bunu yalnızlığını bastırmak, ondan kurtulmak için yaptığını belirtiyor, zira bu tip hücreler insanları deliliğe itiyordu. 

Hiç güneş yoktu, ışık da...

Gardiyanlardan biri Rosencof'a "sen şairsin, sevgilime mektup yaz..." diyor. Bunun üzerine Rosencof gardiyanın sevgilisine belirli aralıklarla iki adet mektup yazıyor. İlginçtir: mektubu yazdığı kişi gardiyana büyük bir tutkuyla bağlanıyor. Rosencof böylece gardiyanın "gözüne giriyor".  Hücrede kaldığı zamanlarda kendisine temel ihtiyaçlar belirli aralıklarla veriliyor. Günde bir kez tuvalete çıkabiliyor. Öyle zaman oluyor ki hiç yemek verilmiyor, o ve arkadaşları buldukları haşereleri yemeye başlıyor. Su verilmiyor, hatta idrarını damıtarak hayatta kalma mücadelesi verdiğinin de altını çiziyor Rosencof. 

On kişiydik. Biri öldü, ikisi de delirdi...

Uruguay'da Tupamarolar içinde yıllarca bulunan Rosencof, tecrit yıllarında sürekli bir yazma arzusu taşıdığını her fırsatta dile getiriyor. Yakınlarının kendisine getirdiği gömleklere, sigara paketlerinin içine yazılarını, şiirlerini kıvırıyor. Ziyarete gelen kızına hediye dahi veremiyor. 1972/1985 arası 13 yıllık tecritten sonra da siyasi afla serbest bırakılıyor.

Eserleri Almanca, Fransızca, Flemenkçe, İngilizce, Türkçe gibi dillere tercüme edilen yazar Rosencof'un Türkçeye tercüme edilen kitapları da şu şekildedir:

1 yorum :

  1. Okuduğumuz zaman insanı dehşete sürükleyen biyografiler olur, evet. Bu kısacık anlatımınla dahi, kafamda, tecrit edilmiş bir adamın hücresindeki yazma serüvenini bir film karesi gibi canlandırdığını ifade etmeliyim. Rosencof'ın eserlerini okuma fırsatı bulamamıştım, Türkçeye çevrilmiş eserlerini merak ettim doğrusu. Teşekkürler.

    YanıtlaSil

2011–2017 idea, schola, zâhir âlem